• 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
donderdag 4 maart 2021
aa ericvl
Vanmorgen om negen uur werd gestart met de vervanging van de nieuwe spruit in de molen Arbeid Adelt.
Omdat dit een belangrijk onderhoudswerk is waarvoor niet de nodig know-how in huis was moest hiervoor beroep gedaan worden op een specifiek expert in molenonderhoud.
 

Wereldwijde autoriteit Eric Van Leene.

aa ericVanuit het verre West Vlaanderen, uit het onooglijke dorpje nabij Veurne moest Eric Van Leene komen, maar hij klaarde de klus wel helemaal alleen met de hulp van een kraanman.
Hoelang de huidige spruit heeft dienst gedaan weten we niet precies, het moet ongeveer 20 jaar geweest zijn, maar door aantasting en rotting was deze vervanging noodzakelijk geworden.
De laatste weken heeft Eric Van Leene de voorbereidende werken voor zich genomen in de kap bovenin de molen. Eric is een autoriteit op wereldvlak als het om restauraties van molens gaat. 
Al vanaf prille leeftijd werkt hij in allerlei soorten molens, als ze maar worden aangedreven door wind of water.
 

Koffiemolens op Guantanamo.

Hij zit ook door heel Frankrijk, tot zelfs in Siberië toe om zijn expertise te delen en is nu bezig met een project in Cuba waar hij van vijf koffiemolens om koffiebonen te malen, één degelijk exemplaar moet behouden dat kan draaien. Het is slechts enkele kilometer van het beruchte Amerikaanse vakantieoord voor terroristen, Guantanamo.
aa-spruit in_kapaa onderkap 

Klusje geklaard in enkele uurtjes.

De spruit van 11 meter werd door de kraanman de lucht in gehesen en op aangeven van Eric langzaam maar zeker naar zijn plaats geleid. De kraan is radio/GPS  gestuurd en weet perfect de positie waar de spruit terecht moet komen. Met enkele katrollen weet Eric het gevaarte feilloos in de juiste richting te manoeuvreren.
Rond half twaalf was de klus geklaard en kon er geklonken worden op de goede afloop en alweer vele jaren gebruik van onze molen.
 

De spruit…. Wat is het en waarvoor dient hij?

aa oude_spruitEen spruit van een bovenkruier is een horizontale balk in de kap van de molen voor het kruien, het op de wind zetten van het gevlucht. De staart is bevestigd aan de spruiten.
Naast de lange is er ook een korte spruit. De lange spruit is twee keer zo lang als de korte spruit.
De lange spruit steekt dwars door de kap met de einden ver uit de kap. Aan de einden zitten de lange schoren, die op hun beurt weer vastzitten aan de staartbalk. De lange spruit kan vooraan, net achter het bovenwiel in de kap liggen en kan dan ook als steunderbalk dienen. Deze balk is meestal van hout, vroeger meestal eikenhout, maar kan ook van ijzer zijn. De lange spruit kan ook midden in de kap liggen op de plaats van de ijzerbalk. Als de ijzerbalk ontbreekt zit midden in de lange spruit een uitsparing met het lager voor de tap van de koningsspil.
De korte spruit ligt aan de achterkant van de kap en steekt maar een klein beetje buiten de kap. Hier zitten de korte schoren aan vast, die ook aan de staartbalk vastzitten. Tussen de penbalk en de korte spruit zitten vaak wiggen of een steunbalk (broekbalk) of een broekstuk (twee, korte balken die in de lengterichting liggen), waardoor de korte spruit gedeeltelijk ook de achterwaartse druk van de bovenas, uitgeoefend door het gevlucht, opvangt.
De lange spruit zit met de twee lange schoren onder aan de staartbalk vast en de korte spruit met de twee korte schoren. De lange spruit van 11 meter is vandaag vervangen. Het is in feite een eiken balk van 40 cm bij 40 cm.
 

1rawepo camera    Fotoreportage © RAWEPO / © Andreas Vermeeren

 

aa hijsen spruit

 

Filmreportage © RAWEPO: vervanging van de spruit Arbeid Adelt.