📍 POPPEL - Maandag 18 mei wordt de gerestaureerde haan en de bijhorende bol opnieuw boven op de Sint-Valentinuskerk geplaatst, samen met een nieuwe tijdscapsule voor toekomstige generaties.
Na maanden van intensieve restauratiewerken bereikt de renovatie van de kerktoren van Poppel binnenkort een bijzonder symbolisch moment.
Op maandag 18 mei om 16 uur worden de vergulde haan en de bol opnieuw op de torenspits van de Sint-Valentinuskerk geplaatst, een gebeurtenis die niet alleen het sluitstuk vormt van een belangrijke restauratiefase, maar ook een nieuw hoofdstuk opent in de geschiedenis van het iconische kerkgebouw.
🏗️ Een zichtbaar moment in een groot restauratieproject.
Wie de voorbije maanden door het centrum van Poppel reed, kon moeilijk naast de indrukwekkende stellingen rond de kerk kijken. Achter die stellingen werd hard gewerkt aan het behoud van één van de meest herkenbare erfgoedgebouwen van de deelgemeente.
De terugplaatsing van de haan en bol vormt nu letterlijk én figuurlijk het hoogtepunt van de werken aan de toren. Voor veel inwoners is het een herkenbaar beeld dat opnieuw zijn plaats krijgt boven het dorp.
Burgemeester Nic Andriessen noemt het een bijzonder moment voor de hele gemeente:
“De terugplaatsing van de haan en de bol is voor ons allemaal een bijzonder moment. We brengen een stukje van onze geschiedenis weer thuis en tegelijk geven we dit gebouw een toekomst waar onze inwoners trots op kunnen zijn. Zo zorgen we ervoor dat ons erfgoed blijft leven, met respect voor het verhaal dat het al zo lang met zich meedraagt.”
📜 Nieuwe tijdscapsule vertelt het verhaal van Ravels anno 2026.
Vooraleer de bol opnieuw op de toren wordt bevestigd, krijgt die eerst nog een bijzondere inhoud mee. Het lokaal bestuur stelt namelijk een nieuwe tijdscapsule samen die een beeld moet geven van het huidige Ravels.
In de capsule worden onder meer documenten, foto’s en actuele informatie opgeborgen die later door toekomstige generaties kunnen worden ontdekt.
De inhoud bestaat onder andere uit:
- een overzicht van de huidige samenstelling van het lokaal bestuur;
- een woord van de huidige burgemeester, Nic Andriessen;
- informatie over de restauratiewerken;
- recente foto’s van de kerk en haar omgeving;
- documenten die het dagelijkse leven van vandaag mee vastleggen.
Bij het openen van de oorspronkelijke bol bleek overigens dat daar geen historische documenten in terug te vinden waren. Men trof er enkel stof en insecten aan.
✨ Restauratie van haan en bol vraagt puur vakmanschap.
De restauratie van de haan en bol werd uitgevoerd door Monument Goedleven nv uit Brasschaat.
Daarbij werd zeer nauwkeurig gewerkt in verschillende technische fasen:
- eerst werd het metaal gecontroleerd op structurele schade;
- daarna volgde een beschermende rood-oranje coating;
- vervolgens werd een goudgele primer aangebracht;
- uiteindelijk kreeg het geheel opnieuw zijn vergulding met bladgoud.
Dankzij die aanpak krijgt de torenhaan niet alleen opnieuw zijn vertrouwde uitstraling, maar is hij ook beter beschermd tegen weer en wind voor de komende decennia.
🐓 Waarom staat er eigenlijk een haan op een kerktoren?
Volgens de plaatselijke heemkundekring Heem is Hier gaat de traditie van de kerkhaan terug tot de vroege middeleeuwen.
De haan was vroeger een symbool van waakzaamheid en bescherming. Omdat hanen alarm sloegen bij gevaar, kregen ze een prominente plaats boven op kerktorens als wachters over het dorp.
Later kreeg de haan ook een christelijke betekenis. Hij verwijst naar het bekende bijbelverhaal waarin Petrus Jezus driemaal verloochent vóór het kraaien van de haan. Daardoor groeide het dier uit tot een symbool van trouw, bezinning en waakzaamheid.
Ook de bol onder de haan draagt symboliek mee. In oude volksverhalen zouden blinkende bollen kwade geesten afweren. Binnen de christelijke traditie verwijst de bol dan weer naar de wereld of naar de appel van de zondeval.
Samen vormen bol, kruis en haan dus een eeuwenoude beeldtaal die op heel wat Europese kerktorens terug te vinden is.
🕰️ Een kerk met een bewogen geschiedenis.
De geschiedenis van de Sint-Valentinuskerk is er één van vernieling, herstel en voortdurende zorg voor het erfgoed.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de toren in oktober 1944 zwaar beschadigd. Kort daarna kreeg de kerk een voorlopig dak om verdere schade te voorkomen. Pas in 1950 kreeg Poppel opnieuw de kerktoren zoals inwoners die vandaag kennen.
🐓 Opfrisbeurt haan in 2005
In 1988 werd de toren al eens gerestaureerd en ook in 2005 kreeg de haan een opfrisbeurt. Toen zorgde pastoor Herman Janssen persoonlijk voor de spectaculaire herplaatsing. Hij liet zich toen, samen met enkele anderen, hoog boven Poppel hijsen om de blinkende haan opnieuw op de toren te bevestigen. Er zijn nog vele bekenden op de beelden van mensen die het spektakel toen niet wilden missen. De film is aangeleverd door Rawepo medewerker Jan Versweyveld en gemaakt door Els Raeymaekers.
Vandaag wordt opnieuw gewerkt aan de toekomst van het gebouw. De restauratie maakt deel uit van de bredere plannen om de kerk later een polyvalente bestemming te geven voor de inwoners van Ravels.
🔨 Stand van de huidige werken.
Heel wat werken zijn ondertussen uitgevoerd of zitten in hun eindfase.
Reeds uitgevoerd of lopend:
- vernieuwing van de leien op de toren;
- reiniging van de torengevels;
- plaatselijke herstellingen aan het metselwerk;
- plaatsing van loopbruggen over het schip van de kerk.
Nog geplande werken:
- vernieuwing van dakbedekking en isolatie van het kerkgebouw;
- vernieuwing van goten en afvoeren;
- vervanging van de voorzetbeglazing;
- restauratie van de glas-in-loodramen;
- plaatsing van nieuwe isolerende binnenbeglazing door middel van voorzetglas;
- bijkomende reinigings- en herstellingswerken aan de gevels.
🚧 Stellingen blijven nog maanden zichtbaar.
De stellingen rond de toren worden in de week van 18 mei weggehaald. Daarna worden ze verder opgebouwd rond de rest van het kerkgebouw.
Volgens de huidige planning zullen de stellingen vermoedelijk nog tot in het najaar zichtbaar blijven in het centrum van Poppel.
💶 Europese en Vlaamse steun voor restauratie.
De opdracht voor de renovatie van de Sint-Valentinuskerk werd toegewezen aan Monument Goedleven nv op basis van de beste prijs-kwaliteitsverhouding.
De totale kostprijs van de restauratie bedraagt 1.662.126,28 euro inclusief btw.
Daarvan wordt:
- 437.486,75 euro gefinancierd via Europese EFRO-subsidies;
- 250.000 euro via Vlaamse subsidies.
Het overige bedrag wordt gedragen door het lokaal bestuur van Ravels.
📍 Praktische info
📅 Herplaatsing haan en bol
- Datum: maandag 18 mei
- Uur: 16.00 uur
- Locatie: Sint-Valentinuskerk, Poppel
🏛️ Project
- Restauratie Sint-Valentinuskerk Poppel – fase 1
- Dak- en gevelwerken
👷 Uitvoerder
- Monument Goedleven nv
💰 Totale kostprijs
- 1.662.126,28 euro inclusief btw
🤝 Subsidies
- EFRO Europese subsidies
- Vlaamse subsidies
