WEELDE - Al 75 jaar schrijft het 31ste Smaldeel van de Belgische luchtmacht geschiedenis, maar een belangrijk hoofdstuk daarvan werd mee geschreven in Weelde.
Wanneer in 2026 het 75-jarig bestaan van het 31ste Smaldeel wordt gevierd, kijkt men niet alleen terug op een indrukwekkende militaire carrière. Ook in Weelde en de ruime regio leeft de geschiedenis van het bekende Tijgersmaldeel nog altijd voort in herinneringen, verhalen en blijvende vriendschappen.
Zegge en schrijven 1 oktober 1951....
Het 31ste Smaldeel werd op 1 oktober 1951 opgericht in Bevekom. Niet veel later verhuisde de eenheid naar Chièvres, waar samen met het 23ste en 27ste Smaldeel de 10de Wing werd gevormd. Doorheen de jaren groeide het Tijgersmaldeel uit tot een van de meest gerespecteerde eenheden binnen de Belgische luchtmacht en de NAVO.
Voor Weelde begon het verhaal echter pas echt in juni 1954. Toen werd het Tijgersmaldeel de eerste operationele eenheid die gebruik maakte van het nieuwe NAVO-vliegveld van Weelde. Met hun F-84G Thunderjet-jachtbommenwerpers en T-33 lesvliegtuigen brachten de piloten en technici een nieuwe dynamiek naar de streek.
Niet veel later volgden ook het 23ste en 27ste Smaldeel. Daarmee werd de basis in Weelde een belangrijke schakel binnen de Belgische luchtmacht. De komst van honderden militairen zorgde voor extra leven in de regio. Militairen werden een vertrouwd gezicht in het straatbeeld van Weelde, Ravels en Poppel en maakten al snel deel uit van het lokale verenigingsleven.
✈️ Wat is eigenlijk een Smaldeel?
Bij de luchtmacht is een smaldeel het naoorlogse Nederlandse synoniem voor een squadron. Het is een operationele eenheid die bestaat uit meerdere vliegtuigen, de vliegers en al het ondersteunende grond- en onderhoudspersoneel.
De Belgische Luchtcomponent gebruikt de term 'smaldeel' (Frans: escadrille) vandaag de dag nog steeds als officiële aanduiding voor haar vliegende eenheden.
Meer dan een militaire aanwezigheid boven onze hoofden.
Wat begon als een operationele opdracht groeide uit tot een hechte band tussen de basis en de lokale bevolking. In cafés, handelszaken en op tal van evenementen ontstonden contacten die vaak uitgroeiden tot langdurige vriendschappen.
Sommige militairen leerden hier zelfs hun toekomstige partner kennen en vestigden zich in de Kempen. Daardoor ontstond een verbondenheid die veel verder ging dan de activiteiten op het vliegveld zelf.
Ook nadat de eerste Thunderjets werden vervangen door de modernere F-84F Thunderstreaks bleef de relatie met Weelde bestaan. Tijdens de jaren zestig keerde het Tijgersmaldeel verschillende keren terug naar het vliegveld voor oefeningen en operationele opdrachten.
Dat waren de jaren van de Koude Oorlog, waarin waakzaamheid en paraatheid centraal stonden. Voor vele inwoners van Weelde en Poppel behoren de beelden van laag overvliegende straaljagers nog steeds tot hun jeugdherinneringen. Het geluid van de motoren boven de Kempense velden en de blinkende toestellen aan de horizon maakten toen diepe indruk.
Oefeningen van het 31ste Smaldeel te Weelde.
Het 31ste Smaldeel nam in de periode 1954-1963 deel aan verschillende operationele inzetten en oefeningen te Weelde.
- 1 juni 1954 – 20 oktober 1954: operationele inzet met de F-84G Thunderjet.
- 9 mei – 15 mei 1960: operationele inzet Cuba crisis met de F-84F Thunderstreak.
- 19 september – 24 september 1960: oefening Flash Back met de F-84F Thunderstreak.
- 24 april – 28 april 1961: oefening Gentleman’s Relish met de F-84F Thunderstreak.
- 11 september – 15 september 1961: oefening Check Mate met de F-84F Thunderstreak.
- 2 oktober – 10 november 1961: oefening Safari met de F-84F Thunderstreak.
- 9 september – 12 september 1963: oefening Lion Vert met de F-84F Thunderstreak.
De mensen maken het verschil.
Toch zijn het niet de vliegtuigen die het sterkst zijn blijven hangen in het collectieve geheugen. Het zijn vooral de mensen achter de uniformen die deze geschiedenis kleur hebben gegeven.
Vriendschappen, ontmoetingen en gedeelde ervaringen vormen vandaag nog steeds een belangrijk onderdeel van het verhaal. Tijdens reünies worden herinneringen opgehaald, oude foto's bekeken en verhalen doorverteld aan kinderen en kleinkinderen.
Vandaag is het 31ste Smaldeel gevestigd op de luchtmachtbasis van Kleine-Brogel. Van daaruit vervult het nog steeds een belangrijke operationele rol binnen de Belgische defensie. Toch blijft de band met de Noorderkempen bestaan. Regelmatig zijn toestellen van het smaldeel nog te zien of te horen boven de regio, als een tastbare herinnering aan een gedeeld verleden.
Een jubileum met een bijzondere betekenis.
Het 75-jarig bestaan van het Tijgersmaldeel is daarom meer dan een militaire verjaardag. Het is een eerbetoon aan generaties piloten, technici en ondersteunend personeel die zich gedurende drie kwart eeuw hebben ingezet voor de veiligheid van ons land.
Tegelijk is het een moment om stil te staan bij de bijzondere relatie die ontstond tussen het smaldeel en de inwoners van Weelde, Ravels en Poppel. Een verhaal van inzet, vakmanschap, kameraadschap en menselijke verbondenheid dat nog steeds leeft in onze streek.
Namens vele inwoners van de gemeente Ravels gaat dan ook een welgemeende proficiat uit naar alle huidige en voormalige leden van het 31ste Smaldeel, hun families en iedereen die mee heeft geschreven aan deze rijke geschiedenis.
31ste Smaldeel: Belgische trots binnen de NATO Tiger Meet.
Tiger F 16AM FA 87 livery 2011
Het 31ste Smaldeel van de Belgische Luchtmacht, gestationeerd op de vliegbasis van Kleine-Brogel, behoort al sinds het begin van de jaren zestig tot de internationale Tiger-gemeenschap. Met de tijger als embleem draagt het smaldeel een traditie uit die perfect aansluit bij de waarden van de NATO Tiger Meet: professionaliteit, samenwerking, vriendschap en een sterke eenheidsgeest.
De NATO Tiger Meet is een jaarlijkse internationale militaire oefening waarbij luchtmachteenheden met een tijger in hun embleem samenkomen. Wat ooit begon als een ontmoeting tussen enkele gelijkgestemde squadrons, groeide uit tot een van de meest prestigieuze evenementen binnen de NAVO-luchtmachten. Naast intensieve tactische trainingen staat ook de verbroedering tussen de deelnemende eenheden centraal.
tiger livery 2015
Het 31ste Smaldeel is door de jaren heen uitgegroeid tot een van de meest herkenbare deelnemers. Tijdens de Tiger Meet trekken de Belgische F-16's steevast de aandacht met hun spectaculaire tijgerbeschilderingen. Deze unieke ontwerpen zijn niet alleen een visueel hoogtepunt van het evenement, maar vormen ook een eerbetoon aan de rijke geschiedenis en de trotse tradities van het smaldeel.
De oefening biedt de deelnemende luchtmachten de mogelijkheid om gezamenlijk complexe missies uit te voeren, variërend van luchtverdediging en luchtgevechten tot precisieaanvallen op gronddoelen. Door samen te trainen versterken de NAVO-partners hun operationele samenwerking en paraatheid.
Voor het 31ste Smaldeel betekent de NATO Tiger Meet echter veel meer dan militaire training alleen. Het evenement weerspiegelt de unieke "Tiger Spirit": een combinatie van vakmanschap, kameraadschap, trots en internationale samenwerking. Dankzij deze geest blijft het smaldeel een belangrijke en gerespecteerde vertegenwoordiger van België binnen de wereldwijde Tiger-gemeenschap.
Met meer dan zestig jaar betrokkenheid bij de Tiger Meet blijft het 31ste Smaldeel een levend symbool van traditie, innovatie en samenwerking, zowel in de lucht als daarbuiten.
F 16AM FA 101 met zijn TIGERTAIL livery 2026
Meer weten over Vliegveld Weelde?
Wie zich verder wil verdiepen in de geschiedenis van het vliegveld kan terecht bij het boek 60 jaar vliegen in Weelde van André Jansens en Dirk Jansens. Het werk is beschikbaar in de bibliotheek van Ravels en is eveneens digitaal verkrijgbaar.
Boek 60 jaar vliegen in Weelde Digitaal
Foto’s: Dirk Jansens
📸 Fotoalbum 75 jaar Tiger Smaldeel © Dirk Jansens
